Podczas konferencji prasowej podkreślano, że technologie bezzałogowe odgrywają coraz większą rolę nie tylko w gospodarce, ale również w systemach bezpieczeństwa i reagowania kryzysowego. Drony są dziś wykorzystywane przez służby mundurowe, ratownicze oraz w tzw. technologiach podwójnego zastosowania. Jak zaznaczano, Podkarpacie coraz częściej postrzegane jest jako krajowy lider w obszarze systemów bezzałogowych, co przekłada się na zainteresowanie zarówno środowisk gospodarczych, jak i instytucji publicznych.

Drony stają się dzisiaj ważnym elementem infrastruktury reagowania kryzysowego, dlatego Dolina Dronowa będzie również ogromnym wsparciem dla służb mundurowych, ratowniczych. Drony będą miały swoje zastosowanie w odmienianych dziś przez wszystkie przypadki tzw. technologiach podwójnego zastosowania. Wiemy też i widzimy to, że nasze działania, które podejmujemy spotykają się z dużym zainteresowaniem zarówno mediów, jak i środowiska gospodarczego. Coraz częściej Podkarpackie jest wskazywane, jako lider technologii bezzałogowych w Polsce. To potwierdza, że obraliśmy właściwy kierunek, że to co robimy w ostatnich latach ma sens, potencjał i jest przyszłością dla naszego regionu – mówiła w trakcie konferencji marszałek Małgorzata Jarosińska- Jedynak.

Sercem Doliny Dronowej ma być nowoczesny ośrodek planowany na terenie gminy Tuszów Narodowy, w bezpośrednim sąsiedztwie Mielca. Inwestycja o wartości około 135 mln zł, z dofinansowaniem unijnym w wysokości od 8 do 10 mln euro w ramach programu FEP 2021–2027, obejmie budowę kompleksu badawczo-rozwojowego na działce o powierzchni 13 hektarów. W planach znajduje się m.in. budynek badawczy z wieżą kontroli lotów, hangar oraz dwa pasy startowe.

Powstające w tym miejscu Polskie Centrum Certyfikacji i Rozwoju Systemów Bezzałogowych ma być pierwszym w kraju ośrodkiem umożliwiającym pełną certyfikację dronów w klasach od C0 do C6. Po uzyskaniu akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji oraz notyfikacji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego centrum będzie mogło nadawać uprawnienia do lotów w kategoriach certyfikowanych, z zachowaniem wymogów dotyczących cyberbezpieczeństwa i interoperacyjności. Zgodnie z założeniami certyfikacja dronów w Tuszowie Narodowym ma rozpocząć się najpóźniej w 2030 roku. Obecnie prowadzone są rozmowy z mieszkańcami, a zakup działki pod inwestycję planowany jest jeszcze w tym roku.

Znaczenie planowanego ośrodka podkreślają również partnerzy projektu. Jak zaznaczano, z możliwości testowania dronów w kontrolowanych i bezpiecznych warunkach skorzystają m.in. służby ratownicze, w tym zespoły pogotowia ratunkowego. Dla regionu mieleckiego oznacza to nie tylko rozwój nowoczesnych technologii, ale także szansę na nowe miejsca pracy oraz dalsze wzmocnienie lokalnych tradycji lotniczych.

Rozwój Doliny Dronowej wspiera także niedawno rozstrzygnięty ogólnopolski konkurs Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej na rozbudowę i wyposażenie centrów kompetencji. Spośród dziewięciu wybranych lokalizacji aż trzy znajdują się na Podkarpaciu. Jednym z liderów jest Województwo Podkarpackie, działające wraz z partnerami samorządowymi (Dębica, Iwierzyce, Kolbuszowa, Niwiska, Ostrów, Przecław, Radomyśl Wielki, Ropczyce, Sędziszów Młp., Żyraków) oraz prywatnymi (Centrum Naukowo-Technologiczne Systemów Bezzałogowych i Mieleckie Zakłady Lotnicze).

Drugi lider: Miasto Krosno (Obszar Gmina Miasto Krosno i Gminy Partnerskie). Trzeci lider: Miasto Stalowa Wola (Stalowowolskie Centrum Kompetencji). Dodatkowo dwa obszary (Politechnika Rzeszowska – AOS Bezmiechowa oraz Miasto Rzeszów wraz z Tyczynem) czekają na liście rezerwowej.

Jednym z pierwszych praktycznych działań realizowanych na wyłonionych obszarach będzie montaż odbiorników monitorujących ruch bezzałogowych statków powietrznych. W dalszej perspektywie samorząd planuje integrację tych lokalizacji poprzez tzw. autostrady dronowe, umożliwiające bezpieczne i skoordynowane operacje na większą skalę.

Równolegle z działaniami samorządu rozwija się zaplecze naukowe. Politechnika Rzeszowska podpisała umowę na dofinansowanie budowy Centrum Badawczego Bezzałogowych Statków Powietrznych o wartości ponad 8 mln zł. Prowadzone są również rozmowy z Uniwersytetem Rzeszowskim, których celem jest rozwój kształcenia specjalistów oraz zaplecza badawczego dla branży bezzałogowej. Założeniem jest stworzenie spójnego systemu współpracy nauki, przemysłu i administracji publicznej.

Droga do powstania Doliny Dronowej na Podkarpaciu rozpoczęła się w 2021 roku od prac marszałka Władysława Ortyla nad opinią dotyczącą unijnej Strategii Dronowej 2.0 w Komitecie Regionów w Brukseli. Dokument ten stał się fundamentem dalszych działań, a region prezentował swoje rozwiązania m.in. podczas Europejskiego Tygodnia Regionów oraz wydarzeń branżowych poświęconych innowacjom.

Dziś Podkarpacie, z Mielcem jako jednym z kluczowych punktów na mapie inicjatywy, konsekwentnie buduje swoją pozycję w obszarze nowoczesnych technologii. Dolina Dronowa ma być projektem o znaczeniu nie tylko regionalnym, ale również ogólnopolskim i europejskim, przynoszącym długofalowe korzyści dla gospodarki i mieszkańców regionu.

Dolina Dronowa (1)

Dolina Dronowa na Podkarpaciu przyspiesza. W planach autostrady dronowe